คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3965/2564

เลิกสัญญาได้ แม้ผู้เช่าไม่รับหนังสือบอกกล่าวให้ชำระหนี้

คดีเช่าซื้อรถยนต์ที่ผู้เช่าซื้อค้างชำระหลายงวดติดกัน มักมีข้อโต้แย้งเรื่อง “การบอกเลิกสัญญา” ว่าเป็นไปตามกฎหมายหรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อผู้เช่าซื้อ “ไม่ไปรับ” หนังสือบอกกล่าวจากผู้ให้เช่าซื้อ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3965/2564 ชี้ชัดว่า แม้ผู้เช่าซื้อจะไม่รับหนังสือ แต่หากเป็นไปตามข้อสัญญาและประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา ก็ถือว่าการบอกกล่าวนั้นสมบูรณ์ และผู้เช่าซื้อที่นำรถไปคืนก่อนครบกำหนด 30 วัน ย่อมถือว่ายินยอมเลิกสัญญาและต้องรับผิดตามสัญญาเช่าซื้อ

บทความน่าสนใจ

จำเลยที่ 1 ผิดนัดชำระค่างวดรถตั้งแต่งวดที่ 14 โจทก์จึงส่งหนังสือบอกกล่าวให้ชำระหนี้ภายใน 30 วัน หากไม่ชำระจะถือว่าเลิกสัญญา แม้จำเลยที่ 1 ไม่ไปรับหนังสือดังกล่าว แต่ในสัญญาระบุว่า การส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนถือว่าเป็นการแจ้งโดยชอบแล้ว

ต่อมา จำเลยที่ 1 นำรถยนต์มาคืนโดยไม่มีข้อโต้แย้ง ก่อนครบกำหนด 30 วัน ศาลจึงเห็นว่า เป็นการแสดงเจตนาไม่ชำระหนี้ต่อ และยินยอมให้เลิกสัญญา ถือว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา ต้องรับผิดชำระค่าขาดราคา 72,000 บาท แม้อ้างว่าราคารถที่ขายได้ต่ำ แต่ไม่ได้นำหลักฐานมาพิสูจน์ว่าราคาไม่เหมาะสม

คำพิพากษานี้ย้ำชัดว่า การ “ไม่ไปรับหนังสือ” ไม่ช่วยให้หลุดพ้นจากความรับผิด หากสัญญากำหนดการแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรไว้ชัด ผู้เช่าซื้อที่ไม่ชำระหนี้ตามกำหนดเสี่ยงถูกเลิกสัญญา และต้องชดใช้ค่าขาดราคาได้ทันที

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4937/2566

ผิดสัญญาซื้อขายรื้อถอน โจทก์ฟ้องไม่ได้ จำเลยยังฟ้องแย้งได้

ในคดีธุรกิจซื้อขายวัสดุจากการรื้อถอนโรงงาน เมื่อผู้ซื้อผิดสัญญาชำระเงินและพยายามบอกเลิกสัญญา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การบอกเลิกสัญญาโดยฝ่ายผิดย่อมไม่ชอบด้วยกฎหมาย จึงไม่มีอำนาจฟ้องเรียกคืนเงินหรือค่าเสียหายจากผู้ขาย อย่างไรก็ตาม ฟ้องแย้งของผู้ขายยังคงต้องพิจารณาต่อ หากมีข้อเท็จจริงและหลักฐานรองรับ

บทความน่าสนใจ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4937/2566 วินิจฉัยว่า โจทก์ทำสัญญาซื้อวัสดุอุปกรณ์ที่ได้จากการรื้อถอนโรงงานกับจำเลยที่ 1 รวมถึงชำระเงินงวดแรกครบถ้วน และจ่ายบางส่วนของงวดที่สอง แต่ภายหลังโจทก์กลับบอกเลิกสัญญา โดยอ้างว่าสินค้าไม่ครบถ้วน

ศาลเห็นว่า โจทก์ยังไม่ได้ชำระเงินครบถ้วนตามเงื่อนไข จึงเป็นฝ่ายผิดสัญญา ไม่อาจใช้สิทธิบอกเลิกตาม ป.พ.พ. มาตรา 386 ได้ การบอกเลิกของโจทก์จึงไม่ชอบ และไม่มีอำนาจฟ้องเรียกเงินมัดจำหรือค่าเสียหาย

ส่วนฟ้องแย้งของจำเลยที่ 1 ศาลยังต้องพิจารณาต่อ แต่เมื่อจำเลยไม่สามารถพิสูจน์ยอดเงินที่สำรองจ่ายได้ จึงไม่อาจเรียกเงินคืนจากโจทก์

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4836/2567

เลิกเช่าซื้อโดยไม่ต้องตกลงกันก็ได้ ถ้ามีเจตนาส่งของคืน

ในการเช่าซื้อ หากผู้เช่าซื้อผิดนัดชำระเงิน แต่คืนของที่เช่าซื้อโดยสมัครใจและแสดงเจตนาชัดว่าไม่สามารถผ่อนต่อ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การคืนของเช่นนี้ถือเป็นการเลิกสัญญาได้ แม้สัญญาจะไม่มีข้อให้สิทธิบอกเลิกก็ตาม ผู้ให้เช่าซื้อจึงยังเรียกค่าขาดราคาได้ตามสัญญา แต่ศาลมีอำนาจลดจำนวนลงได้ หากค่าขาดราคาสูงเกินส่วนตามความเป็นจริง

บทความน่าสนใจ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4836/2567 วินิจฉัยว่า แม้จำเลยที่ 1 ผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อตั้งแต่งวดแรก และสัญญาไม่ได้ระบุให้สิทธิบอกเลิกสัญญาแก่ผู้เช่าซื้อ แต่การที่จำเลยที่ 1 คืนรถให้โจทก์โดยไม่มีข้อโต้แย้งใด ๆ แสดงเจตนาเลิกสัญญา จึงถือเป็นการเลิกสัญญาตาม ป.พ.พ. มาตรา 573 โดยชอบ

เมื่อสัญญาเลิกกันแล้ว โจทก์มีสิทธิเรียกค่าขาดราคาตามสัญญา แต่เบี้ยปรับที่เรียกต้องอยู่ในขอบเขตที่สมเหตุสมผล หากสูงเกิน ศาลสามารถลดลงได้ตาม มาตรา 383 วรรคหนึ่ง

ในคดีนี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยให้จำเลยที่ 1 ชำระค่าขาดราคา 106,000 บาท รวมกับค่าขาดประโยชน์เดิม 21,000 บาท รวมเป็น 127,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยตามกฎหมาย ส่วนจำเลยที่ 2 ไม่ต้องรับผิดในค่าขาดราคานี้ เพราะไม่ถูกบอกกล่าวภายใน 60 วัน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2345/2565

บทความโพสต์ภาพแบรนด์คู่แข่งใน Instagra

โพสต์ภาพแบรนด์คู่แข่งใน Instagram ผิดสัญญา Brand Ambassador ศาลฎีกาตีความคำว่า “คู่แข่งทางการค้า”

การใช้สื่อโซเชียลของดาราอาจมีผลทางกฎหมายอย่างคาดไม่ถึง คดีนี้ศาลฎีกาชี้ชัดว่า การโพสต์ภาพสินค้าแบรนด์อื่นที่เป็น “คู่แข่งทางการค้า” ใน Instagram ส่วนตัว ถือเป็นการผิดสัญญาว่าจ้างเป็นพรีเซ็นเตอร์ แม้ไม่ได้ตั้งใจโฆษณาก็ตาม พร้อมวางหลักเกณฑ์การตีความเจตนาและค่าเสียหายจากการผิดสัญญาอย่างเป็นระบบ

บทความน่าสนใจ

จำเลยที่ 2 เป็นดาราที่ถูกว่าจ้างโดยโจทก์ให้เป็น Brand Ambassador ให้กับนาฬิกาและเครื่องประดับยี่ห้อ “ช.” โดยมีข้อห้ามไม่ให้โฆษณาหรือส่งเสริมการขายให้กับคู่แข่งทางการค้า จำเลยกลับโพสต์ภาพตนเองสวมใส่เครื่องประดับแบรนด์ “ค.” พร้อมแฮชแท็กใน Instagram ส่วนตัว

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้ข้อสัญญาไม่ได้ระบุชื่อบริษัทคู่แข่งโดยตรง แต่สินค้ายี่ห้อ “ค.” และ “ช.” เป็นสินค้าประเภทเดียวกัน และสามารถใช้แทนกันได้ จึงถือว่าเป็นคู่แข่งทางการค้า การโพสต์ดังกล่าวจึงถือเป็นการประพฤติผิดสัญญา

ศาลยังวางแนววินิจฉัยเรื่องค่าเสียหาย โดยถือว่าค่าปรับตามสัญญาเป็น “เบี้ยปรับ” หากสูงเกินสมควร ศาลมีอำนาจปรับลดได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 383 และเมื่อสัญญาถูกเลิก จำเลยมีสิทธิเรียกค่าจ้างเฉพาะตามมูลค่างานที่ได้ทำจริงตามมาตรา 391 เท่านั้น

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8901/2563

ขอบเขตสัญญาเช่า ผู้เช่าช่วงไม่มีสิทธิฟ้องเจ้าของพื้นที่

คดีนี้สะท้อนหลักการสำคัญของกฎหมายสัญญาเกี่ยวกับขอบเขตของสิทธิและหน้าที่ที่เกิดจากสัญญาเช่า เมื่อผู้เช่าช่วงไม่ได้เป็นคู่สัญญาโดยตรงกับเจ้าของพื้นที่ ศาลฎีกาจึงวางหลักไว้ชัดเจนว่า ผู้เช่าช่วงไม่มีอำนาจฟ้องเรียกค่าเสียหายจากเจ้าของพื้นที่ แม้จะได้รับความเสียหายจากการผิดสัญญาเช่าระหว่างคู่สัญญาเดิมก็ตาม

บทความน่าสนใจ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8901/2563 ยืนยันหลักสำคัญของกฎหมายแพ่ง มาตรา 545 ว่า “สัญญามีผลผูกพันเฉพาะคู่สัญญาเท่านั้น” โดยในคดีนี้ โจทก์ที่ 3 เป็นผู้เช่าช่วงจากโจทก์ที่ 2 ซึ่งเช่าพื้นที่ต่อมาจากโจทก์ที่ 1 โดยที่โจทก์ที่ 1 เป็นผู้ทำสัญญาเช่าโดยตรงกับจำเลยผู้ให้เช่า

แม้จำเลยจะเป็นฝ่ายบอกเลิกสัญญาก่อนครบกำหนดและมีความผิดตามสัญญา แต่โจทก์ที่ 3 ไม่ได้มีนิติสัมพันธ์โดยตรงกับจำเลย จึงไม่มีอำนาจตามกฎหมายในการฟ้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลย

ศาลฎีกาได้วินิจฉัยว่าผู้เช่าช่วงไม่สามารถอาศัยบทบัญญัติในทางกลับกันเพื่อเรียกร้องสิทธิจากเจ้าของที่ดินได้ เว้นแต่จะมีกฎหมายบัญญัติไว้โดยชัดแจ้ง ซึ่งในกรณีนี้ไม่มี ศาลจึงพิพากษายกฟ้องโจทก์ที่ 3 แม้โจทก์ที่ 1 จะยังได้รับชดใช้ค่าเสียหายจากจำเลยก็ตาม

คำพิพากษานี้เป็นแนวทางสำคัญในการตีความขอบเขตของสิทธิในสัญญาและการใช้สิทธิโดยบุคคลภายนอก

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6757/2560

ข้อความปลดหนี้ในเฟซบุ๊กมีผลตามกฎหมาย

ในยุคดิจิทัลที่การสื่อสารทางออนไลน์เป็นเรื่องปกติ คำพูดหรือข้อความบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียอาจส่งผลทางกฎหมายโดยไม่รู้ตัว คำพิพากษาศาลฎีกานี้เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่า การส่งข้อความทางเฟซบุ๊กที่มีเจตนายกหนี้ให้ลูกหนี้ สามารถถือเป็น “หลักฐานเป็นหนังสือ” ได้ตามกฎหมาย และทำให้เจ้าหนี้ไม่สามารถฟ้องเรียกเงินคืนได้อีก
 

บทความน่าสนใจ

คดีนี้เกิดจากการที่โจทก์ให้จำเลยกู้ยืมเงิน 595,000 บาท โดยมีสัญญาระบุชัดเจน แต่ภายหลังจำเลยไม่ได้ชำระคืนเงินต้น โดยชำระดอกเบี้ยเพียง 4 ครั้งเท่านั้น โจทก์จึงฟ้องเรียกเงินคืนพร้อมดอกเบี้ย รวมเป็นเงินกว่า 730,000 บาท

จำเลยนำข้อความที่โจทก์ส่งทางเฟซบุ๊กมายืนยันว่า โจทก์ยกหนี้ให้แล้ว ข้อความระบุว่า “เงินทั้งหมด 670,000 บาท ไม่ต้องส่งคืน ยกให้หมด ไม่ต้องส่งดอกอะไรมาให้ จะได้ไม่ต้องมีภาระหนี้สินติดตัว”

แม้ข้อความนี้ไม่มีลายเซ็น แต่โจทก์ยอมรับว่าเป็นผู้ส่งจริง และปรากฏชื่อในระบบเฟซบุ๊ก ศาลฎีกาจึงเห็นว่าเป็น “ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์” ที่สามารถใช้เป็นหลักฐานแสดงเจตนา “ปลดหนี้” ได้ตาม พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 และถือว่ามีหลักฐานเป็นหนังสือตาม ป.พ.พ. มาตรา 340 แล้ว

ศาลฎีกาจึงพิพากษากลับ ยกฟ้องโจทก์ เพราะหนี้ได้ระงับโดยการปลดหนี้ตามเจตนาที่แสดงไว้ทาง  เฟซบุ๊ก

 
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2085/2566

ข้อความในแชตปลดหนี้ได้ ถ้ามีเจตนาแน่ชัด

เมื่อการติดต่อสื่อสารเปลี่ยนไปอยู่บนแอปฯ อย่างไลน์หรือวีแชต คำพูดที่พิมพ์ผ่านหน้าจออาจมีผลผูกพันทางกฎหมายมากกว่าที่คิด คำพิพากษาศาลฎีกานี้ชี้ให้เห็นว่า การปลดหนี้ผ่านข้อความแชตสามารถถือเป็นหลักฐานเป็นหนังสือได้ หากมีเจตนาชัดเจนและยืนยันตัวผู้ส่งได้ ตามกฎหมายแพ่งและพาณิชย์และ พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์

บทความน่าสนใจ

ในคดีนี้ โจทก์ฟ้องให้จำเลยชำระหนี้เงินกู้ 105,000 บาท แต่จำเลยนำหลักฐานเป็นข้อความทางแอปฯ วีแชตที่โจทก์ส่งว่า “ไม่ต้องคืนเงินพี่แล้วนะ พี่ขอโทษกับเรื่องที่ผ่านมา และยังรักอยู่” ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นการแสดงเจตนาปลดหนี้อย่างชัดแจ้ง และเป็น “ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่ถือเป็นหนังสือตามกฎหมาย”

แม้ข้อความจะไม่ได้ระบุจำนวนหนี้ชัดเจน แต่จากข้อเท็จจริงและคำเบิกความของโจทก์ หนี้ที่มีระหว่างกันมีเพียง 105,000 บาท และการให้เงินเล็กน้อยอื่น ๆ ถือเป็นการให้โดยเสน่หาจากความสัมพันธ์ส่วนตัว ไม่ใช่หนี้เงินกู้

นอกจากนี้ แม้ข้อความจะส่งผ่านวีแชต ไม่ใช่ไลน์ที่ใช้ติดต่อกันมาก่อน แต่เมื่อติดต่อช่องทางเดิมไม่ได้ การเปลี่ยนช่องทางก็ไม่กระทบต่อความน่าเชื่อถือของข้อความ และตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ มาตรา 7 และ 8 ข้อมูลที่อยู่ในรูปอิเล็กทรอนิกส์สามารถมีผลทางกฎหมายเทียบเท่าหนังสือได้ หากสามารถเข้าถึงและพิสูจน์ความหมายได้โดยไม่เปลี่ยนแปลง

ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่า จำเลยได้รับการปลดหนี้โดยสมบูรณ์ตาม ป.พ.พ. มาตรา 340 และพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2764/2565

การนับอายุความและภาระการพิสูจน์ในคดีผู้บริโภค กรณีความเสียหายจากการแพทย์ที่ต้องใช้เวลาในการแสดงอาการ

ประเด็นอายุความในคดีผู้บริโภคที่เกี่ยวข้องกับบริการทางการแพทย์มีความซับซ้อนเป็นพิเศษ โดยเฉพาะในกรณีที่อาการผิดปกติทางสุขภาพมิได้ปรากฏในทันทีหลังจากรับบริการ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2764/2565 ได้วางหลักไว้อย่างชัดเจนว่า เมื่อความเสียหายต้องใช้เวลาจึงแสดงอาการ การนับอายุความต้องยึดตาม พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค มาตรา 13 ซึ่งกำหนดอายุความไว้ 3 ปี ไม่ใช่ 1 ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งฯ มาตรา 448 บทวินิจฉัยดังกล่าวไม่เพียงแต่ส่งผลต่อผู้บริโภคที่ใช้บริการด้านสุขภาพ หากแต่ยังสะท้อนภาระการพิสูจน์และหลักความเป็นธรรมในการพิจารณาคดีผู้บริโภคอย่างชัดเจน
 

บทความน่าสนใจ

ในคดีนี้ โจทก์ซึ่งเป็นผู้บริโภค เข้ารับการรักษาที่คลินิกเอกชน โดยรับการฉีดสารชีวโมเลกุล ซึ่งหลังการฉีดเริ่มมีอาการแพ้ และอาการรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ จนต้องเข้ารับการรักษาเป็นเวลานานเกือบ 2 ปี การรักษาไม่ประสบผล และยังไม่สามารถประเมินผลกระทบในระยะยาวได้อย่างแน่นอน

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ความเสียหายที่เกิดขึ้นเป็นผลจากสารที่ต้องใช้เวลาในการแสดงอาการ ซึ่งเข้าข่ายตามมาตรา 13 วรรคท้ายแห่ง พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 ที่บัญญัติให้ใช้ระยะเวลาอายุความ 3 ปีนับแต่วันที่รู้ถึงความเสียหายและรู้ตัวผู้ประกอบธุรกิจ และไม่เกิน 10 ปีนับแต่วันที่ได้รับความเสียหาย อาการแพ้ที่เกิดขึ้นภายหลัง จึงไม่ถือว่าโจทก์รู้อาการอย่างสมบูรณ์ก่อนหน้านั้น ฟ้องของโจทก์จึงไม่ขาดอายุความ

นอกจากนี้ ศาลยังวินิจฉัยเรื่องภาระการพิสูจน์ตามมาตรา 29 ของ พ.ร.บ.เดียวกันว่า การบริการทางการแพทย์เป็นกิจกรรมเฉพาะทาง ความรู้อยู่ในความครอบครองของจำเลยซึ่งเป็นผู้ประกอบธุรกิจ ดังนั้น จึงตกเป็นภาระของจำเลยในการพิสูจน์ว่าสารชีวโมเลกุลดังกล่าวไม่มีอันตราย หรือไม่เป็นสาเหตุของความเสียหาย

อย่างไรก็ตาม ศาลไม่รับฟังข้ออ้างของจำเลยเรื่องอายุความ 1 ปีตามมาตรา 448 ของ ป.พ.พ. เพราะไม่เหมาะสมกับลักษณะพิเศษของความเสียหาย และศาลยังวางแนววินิจฉัยเรื่องอัตราดอกเบี้ยให้สอดคล้องกับกฎหมายใหม่ คือ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่แก้ไขปี พ.ศ. 2564 ซึ่งกำหนดดอกเบี้ยระหว่างผิดนัดให้คิดตามอัตราร้อยละ 5 ต่อปี และอนุญาตให้ปรับเปลี่ยนตามพระราชกฤษฎีกาของกระทรวงการคลังในอนาคต

คำพิพากษานี้ถือเป็นแนวทางสำคัญในการตีความเรื่องอายุความและภาระการพิสูจน์ในคดีผู้บริโภค โดยเฉพาะในบริบทของบริการทางการแพทย์ ซึ่งอาการที่เกิดขึ้นภายหลังจากการใช้บริการนั้นอาจใช้เวลาแสดงอาการและประเมินผลกระทบได้ล่าช้า ศาลจึงคำนึงถึงหลักความเป็นธรรมและหลักการคุ้มครองผู้บริโภคเป็นสำคัญ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 14617/2558

ฉลากสินค้าไม่ถูกต้อง แม้ไม่มีผู้เสียหายก็อาจนำไปสู่ความผิด
 

การแสดงฉลากสินค้าให้ถูกต้องตามกฎหมายไม่ใช่เพียงหน้าที่ทางธุรกิจ แต่เป็นข้อกำหนดทางกฎหมายที่มีบทลงโทษชัดเจน หากฝ่าฝืนอาจถูกดำเนินคดีอาญา คำพิพากษาศาลฎีกานี้แสดงให้เห็นถึงความเข้มงวดของศาลในการตีความและบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคแม้จะมีความผิดอื่นพ่วงร่วมด้วย

บทความน่าสนใจ

จำเลยขายเครื่องสำอาง SHISEIDO และ MAC ภายในตลาดนัด โดยสินค้าไม่มีฉลากภาษาไทย ไม่มีคำแนะนำ วิธีใช้ หรือข้อห้าม ซึ่งฝ่าฝืนต่อกฎหมายว่าด้วยการควบคุมฉลากสินค้าตาม พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 30 และ 52 จำเลยยังเสนอขายสินค้าละเมิดเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนในไทยอีกด้วย

จำเลยรับสารภาพ แต่ศาลชั้นต้นลงโทษเพียงในข้อหาละเมิดเครื่องหมายการค้าเท่านั้น โจทก์จึงอุทธรณ์ในประเด็นเรื่องฉลากสินค้า ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยกระทำผิดทั้งสองกระทงอย่างชัดเจน และต้องแยกลงโทษต่างกรรมต่างวาระตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91

คำพิพากษาจึงแก้ไขโดยเพิ่มโทษปรับ 2,500 บาท สำหรับความผิดเรื่องฉลาก รวมโทษเป็นจำคุก 1 เดือน (รอลงอาญา 1 ปี) และปรับรวม 7,500 บาท

คดีนี้ตอกย้ำว่า การไม่มีฉลากที่ถูกต้องตามประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก อาจนำไปสู่โทษอาญาโดยไม่จำเป็นต้องมีผู้เสียหาย และไม่อาจอ้างความไม่รู้กฎหมายเป็นข้อแก้ตัวได้ ผู้ประกอบการจึงต้องตระหนักว่า “ฉลากที่ถูกต้อง” เป็นเรื่องสำคัญทั้งต่อผู้บริโภคและความเสี่ยงทางกฎหมาย

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1808/2561ง

การปกปิดข้อเท็จจริงในสัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ถือเป็นการละเมิดสิทธิผู้บริโภคตามกฎหมาย

การซื้อบ้านเพื่ออยู่อาศัยถือเป็นการตัดสินใจทางเศรษฐกิจครั้งสำคัญของผู้บริโภค หากผู้ประกอบธุรกิจใช้กลฉ้อฉลโดยปกปิดข้อเท็จจริงที่มีผลต่อการตัดสินใจ เช่น การเวนคืนที่ดินในอนาคต อาจเข้าข่ายเป็นการละเมิดสิทธิผู้บริโภคทั้งในด้านข้อมูลข่าวสารและความเป็นธรรมในสัญญา คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1808/2561 แสดงให้เห็นถึงการตีความบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 ร่วมกับหลักละเมิดในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ โดยกำหนดให้ผู้ประกอบการรับผิดชดใช้ค่าเสียหายที่เกิดจากการปกปิดข้อเท็จจริงที่มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผู้ซื้อ

บทความน่าสนใจ

จำเลยซึ่งเป็นผู้ขายบ้านในโครงการจัดสรร ได้ปกปิดข้อเท็จจริงเกี่ยวกับที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ถูกเวนคืนไว้ไม่ให้ผู้บริโภคทั้งสองทราบก่อนทำสัญญา ทั้งที่จำเลยรู้ข้อมูลดังกล่าวอยู่แล้ว ถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิผู้บริโภคทั้งสองซึ่งประสงค์จะซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเพื่ออยู่อาศัย โดยการไม่ได้ให้คำพรรณนาคุณภาพที่ถูกต้องเพียงพอเกี่ยวกับสินค้าที่จำเลยขายแก่ผู้บริโภคทั้งสอง อันเป็นการโฆษณาที่ใช้ข้อความไม่เป็นธรรมโดยก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญเกี่ยวกับสินค้า และตัดโอกาสของผู้บริโภคที่จะใช้ข้อมูลดังกล่าวตัดสินใจที่จะเข้าทำสัญญากับจำเลย ศาลเห็นว่าการกระทำดังกล่าวเข้าข่ายฉ้อฉล เป็นการโฆษณาที่ไม่เป็นธรรมตาม พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 22 และละเมิดสิทธิของผู้บริโภคตามมาตรา 4 ประกอบ ป.พ.พ. มาตรา 420

เมื่อสัญญาซื้อขายตกเป็นโมฆียะและผู้บริโภคบอกล้างโมฆียะกรรม สัญญาจึงเป็นโมฆะ จำเลยต้องคืนเงินค่าบ้านและชดใช้ค่าเสียหายที่เกี่ยวเนื่องกับการซื้อขาย เช่น ค่าธรรมเนียมโอน ค่าจำนอง ค่าประกันอัคคีภัย ค่าติดตั้งโทรศัพท์ และส่วนต่างราคาทรัพย์ที่เสียโอกาส

คำพิพากษานี้ตอกย้ำหลักการว่า ผู้บริโภคมีสิทธิได้รับข้อมูลที่ถูกต้องในการตัดสินใจ และผู้ประกอบการไม่มีสิทธิเฉไฉโดยการปกปิดข้อเท็จจริงสำคัญเพื่อประโยชน์ของตนเอง

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4162/2557

กรณีที่นำชื่อของหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดเป็นส่วนหนึ่งของชื่อกิจการอาจต้องรับผิดไม่จำกัดความรับผิด

หลายคนเข้าใจว่าการเป็น “หุ้นส่วนจำกัดความรับผิด” ในห้างหุ้นส่วนจำกัดย่อมปลอดภัยจากภาระหนี้สินของกิจการ แต่จากคำพิพากษาฎีกานี้ หากคุณยินยอมให้ใช้ชื่อคุณเป็นส่วนหนึ่งของชื่อห้าง ไม่ว่าจะโดยชัดแจ้งหรือโดยปริยาย คุณอาจต้องรับผิดไม่ต่างจาก “หุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิด”

บทความน่าสนใจ

ในคดีนี้ กรมสรรพากรฟ้องเรียกเงินจากห้างหุ้นส่วนจำกัดและหุ้นส่วนทั้งสามคนซึ่งเป็นหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิด

ข้อเท็จจริงปรากฎว่า แม้จำเลยที่ 3 จะเป็นเพียงหุ้นส่วนที่จำกัดความรับผิด แต่กลับยินยอมให้ใช้ชื่อของตนรวมอยู่ในชื่อห้าง และไม่ได้คัดค้านการใช้ชื่อดังกล่าว อีกทั้งยังลงหุ้นในจำนวนที่เท่ากับหุ้นส่วนผู้จัดการและมีส่วนได้ส่วนเสียจากกิจการอย่างเต็มที่

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การกระทำของจำเลยที่ 3 เข้าลักษณะตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1082 วรรคหนึ่ง ซึ่งบัญญัติว่า หากหุ้นส่วนจำกัดความรับผิดยินยอมให้ใช้ชื่อของตนเป็นชื่อห้าง ผู้นั้นย่อมต้องรับผิดเสมือนเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิด เนื่องจาก การกระทำดังกล่าวย่อมทำให้บุคคลภายนอกไว้วางใจและเชื่อในตัวของผู้เป็นเจ้าของชื่อและเข้าก่อการทำนิติกรรมต่างๆด้วย เมื่อเกิดความเสียหายใดๆเกิดขึ้น จึงต้องรับผิดโดยไม่จำกัดความรับผิดจำเลยที่ 3 จึงต้องรับผิดเต็มจำนวนเช่นเดียวกับหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิด

คำพิพากษาฎีกาที่ 463/2537

หุ้นส่วนออกจากห้างแล้วยังคงต้องรับผิดในหนี้สินของห้างหรือไม่

กฎหมายเปิดช่องให้ “หุ้นส่วนจำกัดความรับผิด” ต้องรับผิดไม่จำกัดจำนวน หากไปสอดจัดการกิจการห้างหุ้นส่วน (ป.พ.พ. มาตรา 1088 วรรคหนึ่ง) แต่บทบัญญัตินี้ออกแบบมาเพื่อคุ้มครองบุคคลภายนอกที่อาจไม่รู้ว่าใครเป็นหุ้นส่วนประเภทใด แล้วต่อบุคคลภายในห้างหุ้นส่วน หุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดจะหยิบมาตรานี้มาฟ้องเรียกให้อีกฝ่ายรับผิดเต็มตัวได้หรือไม่เมื่อมีข้อพิพากเกิดขึ้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5844/2537 ให้คำตอบและวางหลักสำคัญเกี่ยวกับการแยก “สิทธิบุคคลภายนอก” กับ “ความตกลงภายในหุ้นส่วน”

บทความน่าสนใจ

กรมสรรพากรฟ้องห้างหุ้นส่วนจำกัดคอฟฟี่เดอเซ็นทรัลและหุ้นส่วนรวม 3 คน ขอให้ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดและพิพากษาให้จำเลยทั้งสามเป็นบุคคลล้มละลาย โดยจำเลยที่ 2 ยื่นคำให้การว่า ตนได้ลาออกจากการเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการตั้งแต่ปี 2528 และโจทก์นำคดีมาฟ้องในปี 2530 ซึ่งพ้นกำหนด 2 ปี ตามที่กฎหมายกำหนด

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้จำเลยที่ 2 จะต้องรับผิดในหนี้ที่ห้างก่อไว้ก่อนลาออกตามมาตรา 1051 แต่สิทธิดังกล่าวต้องใช้ภายใน 2 ปีนับแต่วันที่ออกจากหุ้นส่วน ตามมาตรา 1068 เมื่อโจทก์ไม่ได้แจ้งการประเมินภาษีต่อจำเลยที่ 2 โดยตรงภายในระยะเวลาที่กำหนด การส่งหนังสือเตือนทั่วไปไม่ถือเป็นการแจ้งการประเมินภาษีตามกฎหมายภาษีอากร เป็นเพียงหนังสือทวงถามให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามปกติเช่นหนี้ทั่วไป เมื่อพ้นกำหนด 2 ปีแล้ว จำเลยที่ 2 จึงไม่ต้องรับผิด และโจทก์ไม่มีสิทธินำคดีมาฟ้องเพื่อให้ล้มละลายได้ 

ศาลฎีกาจึงพิพากษาแก้ ยกฟ้องจำเลยที่ 2

คำพิพากษาฎีกาที่ 5844/2537

หุ้นส่วนจำกัดสอดจัดการงาน ต้องรับผิดหรือไม่

กฎหมายเปิดช่องให้ “หุ้นส่วนจำกัดความรับผิด” ต้องรับผิดไม่จำกัดจำนวน หากไปสอดจัดการกิจการห้างหุ้นส่วน (ป.พ.พ. มาตรา 1088 วรรคหนึ่ง) แต่บทบัญญัตินี้ออกแบบมาเพื่อคุ้มครองบุคคลภายนอกที่อาจไม่รู้ว่าใครเป็นหุ้นส่วนประเภทใด แล้วต่อบุคคลภายในห้างหุ้นส่วน หุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดจะหยิบมาตรานี้มาฟ้องเรียกให้อีกฝ่ายรับผิดเต็มตัวได้หรือไม่เมื่อมีข้อพิพากเกิดขึ้น คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5844/2537 ให้คำตอบและวางหลักสำคัญเกี่ยวกับการแยก “สิทธิบุคคลภายนอก” กับ “ความตกลงภายในหุ้นส่วน”

บทความน่าสนใจ

โจทก์และจำเลยร่วมกันตั้งห้างหุ้นส่วนจำกัด โจทก์เป็นหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดและเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ ส่วนจำเลยเป็นหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิด โจทก์อ้างว่าจำเลย “สอดเข้าไปเกี่ยวข้องจัดการงานของห้าง” จึงฟ้องให้จำเลยร่วมรับผิดต่อเจ้าหนี้ของห้างแบบไม่จำกัดจำนวน อาศัย ป.พ.พ. มาตรา 1088 วรรคหนึ่ง

จำเลยรับสถานะหุ้นส่วนจำกัด แต่ปฏิเสธการเข้าไปจัดการกิจการ ศาลชั้นต้นตั้งประเด็นว่า หนี้ห้างตามฟ้องผูกพันจำเลยเพียงใด แม้จำเลยจะสอดเข้าไปเกี่ยวข้องจัดการงานของห้างหุ้นส่วน จำเลยก็ไม่ต้องรับผิดอย่างไม่จำกัดจำนวน เพราะกรณีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1088 วรรคหนึ่ง เป็นกรณีที่ผู้เป็นหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอก แต่คดีนี้ไม่ใช่กรณีบุคคลภายนอกเรียกร้องให้จำเลยรับผิดเป็นเรื่องระหว่างหุ้นส่วนด้วยกันเอง 

ศาลอุทธรณ์และศาลฎีกายืนตาม การวินิจฉัยมิใช่นอกฟ้อง แต่บังคับตาม “สัญญาห้างหุ้นส่วน” ซึ่งเป็นฐานข้ออ้างหลักข้อแรกของโจทก์ หุ้นส่วนที่ยินยอมให้มีการทำเกินหน้าที่ภายใน ไม่อาจย้อนมาอ้างมาตรา 1088 เหมือนเป็นบุคคลภายนอกเพื่อเพิ่มภาระให้อีกฝ่ายได้ จำเลยไม่ต้องรับผิดไม่จำกัดจำนวนต่อโจทก์ในฐานะหุ้นส่วนร่วม

คำพิพากษาฎีกาที่ 1725/2513

กรรมการขายกิจการโดยไร้มติหุ้นส่วน บริษัทไม่ต้องรับผิด

ในการดำเนินธุรกิจของบริษัทจำกัด กรรมการผู้มีอำนาจเป็นตัวแทนของบริษัทก็จริง แต่การดำเนินการบางอย่าง โดยเฉพาะการขายกิจการหรือโอนหุ้นทั้งหมด จำเป็นต้องได้รับอนุมัติจากที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นตามข้อบังคับของบริษัท หากกรรมการฝ่าฝืนอำนาจหน้าที่ หรือกระทำเกินขอบเขตวัตถุประสงค์ของบริษัท การกระทำนั้นย่อมไม่ผูกพันตัวบริษัท และกรรมการอาจต้องรับผิดส่วนตัวต่อคู่สัญญา

บทความน่าสนใจ

จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นกรรมการผู้จัดการของบริษัทจำเลยที่ 1 ทำสัญญาขายกิจการเดินรถและหุ้นทั้งหมดของบริษัทให้แก่โจทก์ โดยอ้างว่าได้รับมติจากที่ประชุมผู้ถือหุ้น แต่ข้อเท็จจริงไม่ปรากฏว่าที่ประชุมได้อนุมัติจริง การกระทำของจำเลยที่ 2 จึงเกินขอบเขตอำนาจและอยู่นอกวัตถุประสงค์ของบริษัท

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าสัญญาดังกล่าวไม่ผูกพันบริษัทจำเลยที่ 1 เพราะขาดมติที่ประชุมผู้ถือหุ้นตามที่กำหนดในข้อบังคับบริษัท (ป.พ.พ. มาตรา 75, 1144) จำเลยที่ 2 ในฐานะผู้แทนบริษัท จึงไม่มีอำนาจกระทำการแทน เมื่อบริษัทไม่ได้ให้สัตยาบัน และคู่สัญญา (โจทก์) ไม่รู้อย่างแน่ชัดว่าจำเลยที่ 2 ไม่มีอำนาจ จำเลยที่ 2 ต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ส่วนตัวตามมาตรา 823, 1167 และโจทก์มีสิทธิได้รับค่าเสียหายแม้จะไม่สามารถระบุจำนวนชัดเจน และจำเลยต้องคืนเงินพร้อมดอกเบี้ย 7.5% ต่อปีนับแต่วันที่ผิดสัญญา

คดีความรุนแรงในครอบครัวเป็นความผิดยอมความหรือไม่

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15667/2558

ความรุนแรงในครอบครัวไม่ใช่เรื่องเล็ก และไม่ใช่ทุกกรณีจะยอมความได้ตามกฎหมาย หากการกระทำนั้นส่งผลให้ผู้เสียหายได้รับอันตรายสาหัส เช่น บาดเจ็บจนทำงานหรือใช้ชีวิตประจำวันไม่ได้ ศาลอาจตีความว่าเป็นความผิดอาญาร้ายแรงที่ไม่สามารถยอมความได้ แม้ผู้เสียหายจะไม่ติดใจดำเนินคดีก็ตาม คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15667/2558 จึงเป็นแนวทางสำคัญในการวินิจฉัยความผิดในคดีความรุนแรงภายในครอบครัวอย่างรอบด้าน โดยไม่ยึดตามเอกสารแพทย์เพียงอย่างเดียว แต่ให้ความสำคัญกับข้อเท็จจริงในคำฟ้องอย่างแท้จริง

บทความน่าสนใจ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15667/2558 แม้รายงานชันสูตรของแพทย์จะระบุว่าผู้เสียหายน่าจะใช้เวลารักษาประมาณ 2 สัปดาห์ หากไม่มีภาวะแทรกซ้อน แต่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเป็นเพียงความเห็นทางการแพทย์ในขณะตรวจรักษา มิใช่ข้อยุติถึงลักษณะความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง ในคดีนี้โจทก์บรรยายฟ้องว่าการกระทำของจำเลยทำให้ผู้เสียหายได้รับอันตรายสาหัส ต้องป่วยเจ็บ และไม่สามารถ ประกอบกรณียกิจตามปกติได้เกิน 20 วัน อันเป็นองค์ประกอบความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 297 (8) และเมื่อจำเลยให้การรับสารภาพ ศาลจึงสามารถรับฟังข้อเท็จจริงตามฟ้อง และพิพากษาลงโทษได้โดยไม่จำเป็น ต้องสืบพยานเพิ่มเติม 

ศาลฎีกาเห็นว่าจำเลยมีความผิดฐานทำร้ายร่างกายจนได้รับอันตรายสาหัส ซึ่งเป็นความผิดอันยอมความไม่ได้ ดังนั้น แม้ผู้เสียหายจะไม่ประสงค์ดำเนินคดีต่อ ความรับผิดทางอาญาในส่วนนี้ก็ไม่ระงับไปตามความประสงค์ของผู้เสียหาย

อย่างไรก็ตาม ความผิดฐานกระทำการอันเป็นความรุนแรงในครอบครัว ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ. 2550 เป็นความผิดอันยอมความได้ เมื่อผู้เสียหายยอมความ สิทธิในการนำคดีมาฟ้องในส่วนดังกล่าวจึงระงับ ไปคดีนี้จึงตอกย้ำหลักสำคัญว่าการรับสารภาพย่อมทำให้ศาลรับฟังข้อเท็จจริงตามฟ้องได้ และแม้ผู้เสียหายจะยอมความ แต่ย่อมมีผลเฉพาะความผิดที่กฎหมายกำหนดให้ยอมความได้เท่านั้น ศาลฎีกาจึงพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลย 4 เดือน และจำหน่ายคดี ในส่วนความผิดฐานความรุนแรงในครอบครัวออกจากสารบบความ.

แม้ไม่ใช่การทำร้ายร่างกาย แต่คุกคามและรบกวน ก็ถือเป็นความรุนแรงในครอบครัวตามกฎหมาย

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2154/2561

ความรุนแรงในครอบครัวไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในรูปแบบของการทำร้ายร่างกายเท่านั้น แต่ยังรวมถึงพฤติกรรมการคุกคาม การก่อกวน และการรบกวนความสงบสุขในลักษณะที่ขัดต่อมาตรฐานการประพฤติปฏิบัติที่ยอมรับกัน คำพิพากษาศาลฎีกาเลขที่ 2154/2561 แสดงให้เห็นว่าแม้จำเลยจะไม่ได้ใช้กำลังทางกายต่ออดีตภรรยาโดยตรง แต่การก่อกวนซ้ำๆ เพื่อบังคับให้บุตรผู้เยาว์ออกมาพบเขานั้น ถือเป็นการกระทำความรุนแรงในครอบครัวตามกฎหมาย

บทความน่าสนใจ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2154/2561 คดีนี้เป็นตัวอย่างสำคัญที่แสดงให้เห็นว่า “ความรุนแรงในครอบครัว” ไม่ได้จำกัดเฉพาะการทำร้ายร่างกายเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการกระทำที่กดดัน ข่มเหง หรือครอบงำบุคคลในครอบครัวด้วยวิธีการที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายและ ศีลธรรม ข้อเท็จจริงปรากฏว่า จำเลยซึ่งเป็นอดีตสามีของโจทก์ นำกระดาษข้อความมาติดหน้าบ้านจนทรัพย์สิน เสียหาย ส่งเสียงตะโกนโวยวาย วิ่งวนหน้าบ้าน นำสิ่งของและลูกโป่งมาวางหรือโยนเข้าไปในบ้าน รวมทั้งกดกริ่ง หน้าบ้าน เป็นเวลานาน เพื่อบังคับให้โจทก์พาผู้เยาว์ออกมาพบหรือพูดคุยกับตน เมื่อโจทก์ไม่ยินยอม จำเลยยังคงกระทำการ ดังกล่าวต่อเนื่อง

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้จำเลยจะอ้างว่าเป็นการใช้สิทธิในฐานะบิดา แต่การกระทำดังกล่าวเป็นการใช้อำนาจครอบงำ โดยมิชอบรบกวนความสงบสุข และบีบบังคับให้โจทก์กระทำการตามความต้องการของจำเลย อันเป็นการฝ่าฝืน ศีลธรรมและผิดวิสัย ที่บุคคลทั่วไปพึงปฏิบัติ

ศาลฎีกาพิพากษาว่า การกระทำของจำเลยเป็นความผิดฐานกระทำความรุนแรงในครอบครัวตาม พ.ร.บ.คุ้มครองผู้ถูก กระทำด้วย ความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ. 2550 มาตรา 4 วรรคหนึ่ง แม้ไม่มีการทำร้ายร่างกายโดยตรง แต่เป็นการกดดันและครอบงำทาง จิตใจต่ออดีตคู่สมรสซึ่งยังถือเป็นบุคคลในครอบครัว จึงลงโทษปรับ 3,000 บาท พร้อมตอกย้ำว่ากฎหมายคุ้มครอง ทั้งความปลอดภัยทางร่างกายและความสงบสุขทางจิตใจของสมาชิกในครอบครัว

เสียสิทธิคุ้มครองชั่วคราว เพราะละเลยขอหมายบังคับคดี

คำสั่งคำร้องที่ 1169/2535

การขอคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษาเป็นกลไกสำคัญในการปกป้องสิทธิประโยชน์ระหว่างคดี โดยเฉพาะในคดีครอบครัวที่มีข้อพิพาทเรื่องทรัพย์สินร่วม หรือกิจการร่วมกัน อย่างไรก็ดี สิทธิในการคุ้มครองชั่วคราวอาจสิ้นผล หากคู่ความไม่ดำเนินการภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด คำสั่งคำร้องที่ 1169/2535 เป็นกรณีตัวอย่างที่ชัดเจนของการที่ฝ่ายชนะคดีไม่ขอหมายบังคับคดีภายใน 15 วัน ส่งผลให้คำสั่งคุ้มครองชั่วคราวสิ้นผลตามกฎหมาย

บทความน่าสนใจ

คำสั่งคำร้องที่ 1169/2535 โจทก์ฟ้องขอหย่า ขอใช้อำนาจปกครองบุตรผู้เยาว์ ขอค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร และขอแบ่งสินสมรส พร้อมทั้งยื่นคำร้องขอคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษา โดยขอให้จำเลยนำกำไรจากกิจการซึ่งเป็นสินสมรสมาวางศาลเป็นรายเดือน และขอห้ามจำหน่ายจ่ายโอนทรัพย์สินบางรายการระหว่างพิจารณาคดี

ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำเลยนำเงินจากกิจการมาวางศาลเดือนละ 5,000 บาท และห้ามจำหน่ายจ่ายโอนที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างบางแปลงเป็นการชั่วคราว ต่อมาศาลมีคำพิพากษาให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดี อย่างไรก็ตามโจทก์มิได้ดำเนินการขอหมายบังคับคดีภายใน 15 วันนับแต่พ้นกำหนดตามคำบังคับ อีกทั้งในคำพิพากษาก็มิได้กำหนดให้มาตรการ คุ้มครองชั่วคราวดังกล่าว คงมีผลต่อไป

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 260 (2) คำสั่งเกี่ยวกับวิธีการคุ้มครองชั่วคราว ก่อนพิพากษาย่อมสิ้นผลลงโดยอัตโนมัติเมื่อเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย และเมื่อคำสั่งดังกล่าวสิ้นผลแล้ว ย่อมไม่อาจขอ ให้กลับมามีผลใช้บังคับได้อีกคดีนี้จึงตอกย้ำหลักสำคัญว่า คู่ความที่ได้รับคำพิพากษาเป็นคุณต้องดำเนินการบังคับคดี ภายในกำหนดเวลาอย่างเคร่งครัด เพราะหากปล่อยให้พ้นกำหนดและไม่มีคำสั่งให้มาตรการคุ้มครองชั่วคราวคงอยู่ต่อไป มาตรการดังกล่าวย่อมสิ้นผลตามกฎหมายและไม่อาจฟื้นคืนได้อีก.

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3618/2566

คนต่างด้าวฝ่าฝืนทำธุรกิจในไทย ศาลตัดสินปรับรายวันย้อนหลังตามคำสั่งศาล

คดีนี้เป็นกรณีสำคัญเกี่ยวกับการบังคับใช้พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว เมื่อบริษัทจำเลยถูกศาลสั่งให้เลิกกิจการ แต่ยังคงฝ่าฝืนคำสั่งศาล ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิด แต่ไม่กำหนดค่าปรับรายวันไว้ ศาลอุทธรณ์จึงแก้คำพิพากษาเพื่อให้สอดคล้องกับกฎหมาย โดยเพิ่มค่าปรับวันละหนึ่งหมื่นบาทตามมาตรา 37 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คำพิพากษาศาลชั้นต้นมีผลบังคับแล้ว แม้ยังไม่ครบถ้วนในเรื่องค่าปรับ และการแก้คำพิพากษาของศาลอุทธรณ์เป็นการทำให้คำพิพากษาสมบูรณ์ตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย

บทความน่าสนใจ

บริษัทจำเลยที่ 1 ซึ่งมีชาวต่างชาติเป็นผู้ควบคุมการบริหาร ถูกกล่าวหาว่าละเมิดพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 โดยแอบประกอบธุรกิจต้องห้ามในบัญชี 3 (3) คือบริการ โดยมีคนไทยถือหุ้นแทน (nominee) เพื่อหลีกเลี่ยงข้อห้ามตามกฎหมาย ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 ถึง 4 มีความผิดฐานร่วมกันประกอบธุรกิจต้องห้ามโดยไม่มีใบอนุญาต มีโทษทั้งจำคุกและปรับ พร้อมสั่งให้จำเลยเลิกประกอบธุรกิจและให้คนไทยที่ถือหุ้นแทนเลิกถือหุ้น แต่คำพิพากษาศาลชั้นต้นไม่ได้ระบุโทษปรับรายวันตามมาตรา 37 กรณีฝ่าฝืนคำสั่งศาล  ต่อมา ศาลอุทธรณ์แก้คำพิพากษา โดยกำหนดโทษปรับรายวันวันละ 10,000 บาท หากจำเลยที่ 1, 3 และ 4 ยังไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลให้เลิกกิจการ และคำนวณค่าปรับย้อนหลังจากวันที่ศาลชั้นต้นมีคำพิพากษา คือวันที่ 28 พฤศจิกายน ปีที่มีคำพิพากษา จนถึงวันที่จำเลยเลิกบริษัท  จำเลยฎีกา อ้างว่าศาลอุทธรณ์เพิ่มโทษย้อนหลัง ซึ่งไม่ชอบด้วยกฎหมาย  ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คำพิพากษาศาลชั้นต้นมีผลบังคับทันทีตาม ป.วิ.อ. มาตรา 188 แม้จะไม่ได้กำหนดโทษปรับรายวันไว้ ศาลอุทธรณ์เพียงแต่เติมส่วนที่ขาดให้คำพิพากษาสมบูรณ์ตามบทลงโทษที่กฎหมายกำหนด การปรับย้อนหลังจึงชอบด้วยกฎหมาย

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 793/2565

ศาลฎีกาสั่งปรับย้อนหลังต่างด้าวแฝงทำธุรกิจในไทย ไม่เลิกกิจการตามคำสั่งศาล

การใช้ “นอมินี” หรือคนไทยถือหุ้นแทนชาวต่างชาติ เป็นกลยุทธ์ที่ใช้กันแพร่หลีกเลี่ยงข้อจำกัดทางกฎหมายธุรกิจของไทย แต่ในคดีนี้ ศาลฎีกาได้วางบรรทัดฐานที่สำคัญว่า แม้ศาลชั้นต้นจะไม่ได้กำหนดบทปรับรายวันไว้ แต่หากศาลอุทธรณ์เติมให้ครบภายหลัง ก็ชอบด้วยกฎหมาย และสามารถบังคับให้ชำระค่าปรับย้อนหลังนับแต่วันที่คำพิพากษาศาลชั้นต้นมีผลบังคับจนถึงวันสิ้นสุดการฝ่าฝืน

บทความน่าสนใจ

บริษัทจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นนิติบุคคลจดทะเบียนในประเทศไทย ประกอบธุรกิจบริการที่เป็นกิจการต้องห้ามตามบัญชี 3 ของพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 โดยไม่ได้รับใบอนุญาต ทั้งยังถูกตรวจพบว่าอยู่ภายใต้การควบคุมของชาวต่างชาติ ซึ่งใช้จำเลยที่ 5 และ 6 ซึ่งเป็นคนไทยถือหุ้นแทนเพื่อลวงเจ้าหน้าที่รัฐให้เข้าใจว่าเป็นธุรกิจของคนไทยจำเลยที่ 2 ถึง 4 เป็นกรรมการที่ร่วมบริหารกิจการ และมีส่วนร่วมในการกระทำผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 ถึง 4 มีความผิดตามมาตรา 8(3), 37 และให้ลงโทษจำคุก ปรับ และสั่งเลิกกิจการ รวมถึงให้คนไทยเลิกถือหุ้นในบริษัทจำเลยที่ 1 แต่ศาลไม่ได้กำหนด “ค่าปรับรายวัน” กรณีฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลตามที่มาตรา 37 วรรคท้ายบัญญัติไว้ ต่อมา จำเลยที่ 1 ถึงที่ 4 มิได้ดำเนินการตามคำสั่งศาล ศาลอุทธรณ์จึงพิพากษาแก้เพิ่มเติมว่า หากยังฝ่าฝืนให้ปรับจำเลยที่ 1 ที่ 3 และที่ 4 วันละ 10,000 บาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนอยู่ และให้นับค่าปรับย้อนหลังตั้งแต่วันที่ศาลชั้นต้นมีคำพิพากษา จำเลยทั้งสามฎีกา โดยอ้างว่า การเพิ่มเติมค่าปรับรายวันเป็นการเพิ่มโทษย้อนหลัง อันไม่ชอบด้วยกฎหมาย  ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีถึงที่สุดตั้งแต่ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษา และคำพิพากษานั้นมีผลบังคับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 188 ซึ่งมาตรา 37 วรรคท้ายของ พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 กำหนดโทษปรับวันละ 10,000 ถึง 50,000 บาทหากฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาล ดังนั้น การที่ศาลอุทธรณ์เพิ่มเติมบทปรับรายวัน จึงไม่ใช่การพิพากษาเกินเลยหรือออกโทษใหม่ แต่เป็นการทำให้คำพิพากษามีผลครบถ้วนตามกฎหมาย

ศาลฎีกายืนยันให้จำเลยที่ 1 ที่ 3 และที่ 4 ต้องร่วมกันชำระค่าปรับวันละ 10,000 บาท ตั้งแต่วันที่ 28 พฤศจิกายน 2561 (วันอ่านคำพิพากษาศาลชั้นต้น) จนถึงวันที่ 2 มีนาคม 2563 ซึ่งเป็นวันที่จำเลยที่ 1 จดทะเบียนเลิกบริษัท

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5457/2560

ต่างด้าวใช้คนไทยถือหุ้นแทน ศาลชี้โมฆะกรรม เรียกเงินคืนไม่ได้

การเข้าถือครองกิจการของชาวต่างชาติในไทยมีข้อจำกัดตามกฎหมายว่าด้วยคนต่างด้าว หลายคนพยายามหลีกเลี่ยงข้อห้ามด้วยการใช้ “นอมินี” หรือให้คนไทยถือหุ้นแทนโดยไม่ถือสิทธิจริง แต่รู้หรือไม่ว่า การทำเช่นนี้อาจกลายเป็น “โมฆะกรรม” และเสี่ยงเสียเงินทั้งหมดโดยไม่มีสิทธิเรียกคืน

บทความนี้สรุปคำพิพากษาฎีกาคดีหนึ่ง ซึ่งศาลสูงสุดตัดสินชัดว่า แม้ทำเป็นสัญญากู้ยืมเงิน แต่เมื่อแท้จริงคือการซื้อกิจการโดยใช้คนไทยถือหุ้นในนาม การชำระเงินดังกล่าวเป็นการฝ่าฝืนกฎหมาย ไม่สามารถฟ้องเรียกคืนได้

บทความน่าสนใจ

ชาวญี่ปุ่นรายหนึ่งฟ้องบริษัทไทยและกรรมการบริษัท ขอให้ชำระหนี้ตามสัญญากู้ยืม 19.5 ล้านบาท โดยอ้างว่าได้โอนเงินให้บริษัทจริงและมีสัญญากู้และค้ำประกันครบถ้วน แต่จำเลยทั้งสองกลับรับว่าทำสัญญากู้จริง ทว่าแท้จริงแล้วเป็นเพียงนิติกรรมอำพรางการซื้อขายกิจการบริษัท เพื่อเลี่ยงข้อห้ามตาม พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง แต่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 กลับคำพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี จำเลยจึงฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานยืนยันว่าโจทก์ซื้อกิจการโดยใช้ชื่อบุคคลสัญชาติไทยถือหุ้นแทน โดยที่โจทก์และบุตรเป็นผู้ควบคุมกิจการที่แท้จริง การทำเช่นนี้ถือเป็นการหลีกเลี่ยงกฎหมายที่ห้ามต่างด้าวถือหุ้นเกินกึ่งหนึ่งในกิจการบางประเภทแม้จะทำสัญญาเป็นการกู้ยืมเงิน แต่เมื่อแท้จริงคือการซื้อกิจการโดยฝ่าฝืนข้อห้ามตามกฎหมาย สัญญาจึงตกเป็นโมฆะตามมาตรา 150 และการชำระเงินถือว่าฝ่าฝืนข้อห้าม ไม่สามารถเรียกคืนได้ตามมาตรา 411 ศาลฎีกาจึงพิพากษากลับให้ยกฟ้อง โจทก์ไม่ได้รับเงินคืน และต้องรับผลจากการกระทำที่ฝ่าฝืนกฎหมายด้วยตนเอง