คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1277/2537  

ปลอมเอกสารราชการหรือไม่? ศาลฎีกาชี้ชัดกรณีเปลี่ยนรูปในหนังสือเดินทาง

คดีปลอมเอกสารราชการมักถูกเข้าใจว่า ต้องมีการแก้ไขข้อความหรือปลอมลายเซ็นเจ้าหน้าที่รัฐ แต่คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1277/2537 เป็นตัวอย่างสำคัญที่ศาลวินิจฉัยว่า แม้เพียงการดัดแปลงรูปถ่ายในหนังสือเดินทางก็ถือเป็นการปลอมเอกสารราชการ เพราะทำให้เอกสารแสดงความหมายเท็จและก่อให้เกิดความเสียหายต่อรัฐได้

บทความน่าสนใจ

จำเลยนำหนังสือเดินทางตัวจริงที่ออกให้บุคคลชื่อ “นายสิทธิชัย หอมพวงษ์” มาแกะภาพถ่ายเจ้าของเดิมออกแล้วติดรูปของตนเองลงไปแทน จากนั้นใช้หนังสือเดินทางฉบับนี้เดินทางออกและกลับเข้าประเทศผ่านด่านตรวจคนเข้าเมือง

ประเด็นสำคัญคือ “รูปถ่าย” ไม่ใช่เอกสารตาม ป.อ. ม.1(7) แต่เมื่อถูกนำไปติดในหนังสือเดินทางซึ่งเป็นเอกสารราชการ รูปนั้น ทำให้หนังสือเดินทางทั้งฉบับเปลี่ยนความหมายเป็นเอกสารปลอม เนื่องจากแสดงว่าจำเลยคือนายสิทธิชัย ทั้งที่ความจริงไม่ใช่

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การนำรูปตนเองไปติดแทนรูปเจ้าของที่แท้จริง ทำให้หนังสือเดินทางเกิดข้อความเท็จในสาระสำคัญถือเป็นการปลอมเอกสารราชการตาม ม.265 และเมื่อจำเลยนำฉบับปลอมไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองทั้ง “ขาออก” และ “ขาเข้า” จึงเป็น ความผิดฐานใช้เอกสารราชการปลอม ม.268 จำนวน 2 กระทง เพราะเป็นการใช้ในคนละคราว

ศาลฎีกาจึงพิพากษากลับ ยืนยันว่าเป็นความผิดทั้งปลอมและใช้เอกสารราชการปลอม แม้การปลอมจะทำโดย “เพียงเปลี่ยนรูป” ไม่ได้แก้ไขข้อความอื่นใดก็ตาม ถือว่าเป็นการปลอมสาระสำคัญของเอกสาร ไม่อาจยกฟ้องได้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1895/2546

การปลอมเอกสารสิทธิต้องมีต้นฉบับก่อนหรือไม่

การปลอมเอกสารเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยในคดีฉ้อโกง โดยเฉพาะสัญญาซื้อขายทรัพย์สินที่เอกชนใช้กันทั่วไป คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1895/2546 เป็นตัวอย่างสำคัญที่ศาลวางหลักชัดเจนว่า “เอกสารปลอมไม่จำเป็นต้องมีต้นฉบับจริงก่อน และไม่ต้องทำให้เหมือนของจริงทุกประการก็เป็นความผิดได้” ซึ่งเป็นหลักกฎหมายที่มีผลต่อคดีเอกสารสิทธิทุกประเภท

บทความน่าสนใจ

ในคดีนี้ จำเลยที่ 2 กับพวกแสร้งเป็นเจ้าของรถบรรทุก แล้วจัดทำ “สัญญาซื้อขายรถยนต์ปลอม” โดยลงลายมือชื่อผู้ขายปลอม และมอบให้ผู้เสียหายถือไว้เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ การกระทำดังกล่าวมีเจตนาทุจริตชัดเจน คือทำสัญญาปลอมเพื่อรับเงิน และไม่ให้ผู้เสียหายใช้เอกสารนั้นฟ้องร้องเรียกเงินคืนภายหลัง ศาลจึงถือว่าเป็นการปลอม “เอกสารสิทธิ” ตามกฎหมาย

เมื่อจำเลยนำสัญญาปลอมฉบับนั้นส่งมอบให้ผู้เสียหาย จึงเกิด “อีกความผิดหนึ่ง” คือความผิดฐาน ใช้เอกสารสิทธิปลอม เพิ่มเติม นอกจากนี้ยังประกอบความผิดฐานฉ้อโกงโดยแสดงตนเป็นคนอื่น ซึ่งเป็นพฤติกรรมเดียวกันและเป็น “กรรมเดียว ต่างบท” ศาลจึงลงโทษตามบทที่หนักที่สุด คือฐานใช้เอกสารสิทธิปลอม ตามมาตรา 268 ประกอบมาตรา 265

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2893/2562

ยิงปืนข่มขู่ไม่ใช่การพยายามฆ่า พิเคราะห์เรื่องเจตนาฆ่า–ยิงปืนในที่ชุมชน

คดีใช้อาวุธปืนมักถูกตีความเป็น “พยายามฆ่า” แต่ศาลต้องพิจารณาเจตนาจากพฤติการณ์ทั้งหมดอย่างละเอียด คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2893/2562 เป็นกรณีสำคัญที่ยืนยันหลักว่า การยิงปืนสูงเหนือศีรษะเพื่อข่มขู่ ไม่เพียงพอที่จะฟังว่าเป็นการพยายามฆ่า อีกทั้งยังเป็นตัวอย่างของการยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยร่วมที่ไม่มีส่วนรู้เห็นชัดเจน

บทความน่าสนใจ

จำเลยที่ 1 ยิงปืนหนึ่งนัดเข้าไปในบ้านผู้เสียหาย โดยรอยกระสุนสูงจากพื้นประมาณ 2 เมตร เหนือศีรษะผู้เสียหายราว 1 เมตร มีรั้วบ้านกั้น และจำเลยยิงเพียงนัดเดียวไม่ยิงซ้ำ ทั้งที่มีโอกาสยิงตรงตัวได้ง่าย สาเหตุเกิดจากการโต้เถียงและท้าทายกันในโซเชียล ไม่ใช่ความขัดแย้งร้ายแรง ศาลฎีกาพิจารณาพฤติการณ์ทั้งหมดแล้วเห็นว่า เจตนาของจำเลยที่ 1 คือ “ยิงข่มขู่” ไม่ใช่ “เจตนาฆ่า” จึงยกฟ้องข้อหาพยายามฆ่าตาม ป.อ. ม.288, 80 แต่ลงโทษในข้อหา “ยิงปืนโดยใช่เหตุในที่ชุมชน” ตาม ป.อ. ม.376 ซึ่งเป็นความผิดที่รวมอยู่ในเหตุการณ์เดียวตาม ป.วิ.อ. ม.192 วรรคท้าย

สำหรับจำเลยที่ 2 ซึ่งขับรถจักรยานยนต์ให้จำเลยที่ 1 ซ้อนท้าย ศาลฎีกาเห็นว่าไม่มีพยานหลักฐานยืนยันว่าเขารู้เห็นหรือเกี่ยวข้องกับปืน ปืนถูกพบที่เอวจำเลยที่ 1 เท่านั้น และเจ้าหน้าที่ปล่อยตัวจำเลยที่ 2 ในชั้นจับกุม จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยตาม ป.วิ.อ. ม.227 วรรคสอง ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ทุกข้อหา

แม้จำเลยที่ 1 มิได้ฎีกา ศาลฎีกาก็มีอำนาจแก้ไขโทษให้เหมาะสม โดยพิจารณาว่า จำเลยอายุ 19 ปี เหตุเกิดจากปัญหาส่วนตัว ไม่ใช่ภัยสาธารณะ จึงรอการลงโทษจำคุก 2 ปี สั่งปรับตามฐานต่าง ๆ และให้คุมความประพฤติพร้อมทำกิจกรรมบริการสังคม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8882/2561

รถยนต์ขับรถพุ่งชนรถจักรยานยนต์เจตนาฆ่าหรือไม่

คดีอาญาที่คู่ความอ้าง “เหตุบันดาลโทสะ” หรือ “การกระทำโดยพลาด” มักขึ้นอยู่กับการพิสูจน์พฤติการณ์แวดล้อมของผู้ตายและพยานในที่เกิดเหตุ ศาลต้องชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานอย่างละเอียดว่า ผู้ตายมีส่วนร่วมในการข่มเหงหรือกระทำให้ผู้กระทำเกิดอารมณ์โมโหร้ายแรงหรือไม่

บทความน่าสนใจ

ข้อเท็จจริงฟังได้จากพยานทั้งฝ่ายโจทก์ โจทก์ร่วม และแม้แต่คำให้การของจำเลยเองว่า ผู้ตายทั้งสอง (พ. และ ข.) เพียงนั่งซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์ของผู้เสียหาย ไม่ได้ทำร้ายจำเลย ไม่ได้ร่วมยุยง ไม่ได้ให้กำลังใจหรือสนับสนุนการทะเลาะวิวาทใด ๆ หลังเกิดเหตุที่ผู้เสียหายกับพวกรุมทำร้ายจำเลย ผู้ตายทั้งสองเพียงกลับไปพร้อมกลุ่มเดิมเพราะมากับรถเท่านั้น

พยานทุกปากไม่ปรากฏว่าผู้ตายทั้งสอง “ข่มเหงอย่างร้ายแรงด้วยเหตุอันไม่เป็นธรรม” ตามที่จำเลยอ้าง จึงไม่เข้าองค์ประกอบของมาตรา 72 และไม่มีเหตุให้รับฟังว่าเป็นกรณี “บันดาลโทสะโดยพลาด”

ในทางกลับกัน พยานหลักฐานแสดงพฤติการณ์สำคัญว่า จำเลยขับรถกระบะไล่ตามกลุ่มรถจักรยานยนต์ ก่อนพุ่งชนอย่างแรง รถกระบะมีขนาดใหญ่และแรงประทะมากกว่ารถจักรยานยนต์หลายเท่า ย่อมเล็งเห็นได้ว่าทั้งคนขับและคนนั่งซ้อนท้ายอาจถึงตายได้ แม้ชนเพียงครั้งเดียว พฤติการณ์ดังกล่าวแสดง “เจตนาต่อผู้ตายโดยตรง” ไม่ใช่การยิงหรือกระทำต่อกลุ่มอื่นแล้วพลาดไป

เมื่อพยานหลักฐานทุกส่วนยืนยันว่าผู้ตายไม่มีส่วนในเหตุวิวาท ศาลจึงไม่รับฟังข้ออ้างเรื่องบันดาลโทสะและไม่เข้าเงื่อนไขการกระทำโดยพลาด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 413/2552

ความผิดฐานลักทรัพย์อาจเป็นความผิดสำเร็จนับแต่ได้พาทรัพย์เคลื่อนที่ไป

การลักทรัพย์ “สำเร็จ” ไม่จำเป็นต้องนำทรัพย์ออกพ้นตัวอาคาร แต่เพียงเคลื่อนย้ายทรัพย์ออกจากจุดเก็บ และผ่านจุดชำระเงินไปแล้ว โดยมีเจตนาทุจริต ก็เข้าหลักความผิดสำเร็จตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 334, 335 ประกอบมาตรา 80

บทความน่าสนใจ

จำเลยเป็นพนักงานห้างโลตัส เข็นรถขนกล่องไม้ 3 ใบผ่านจุดชำระเงินไปทางประตูออก ภายในกล่องหนึ่งซุกซ่อนเตาอบไฟฟ้าของผู้เสียหาย เมื่อพนักงานรักษาความปลอดภัยจะตรวจค้น จำเลยรีบคว้าไม้กระดานปิดกล่อง ทำให้พฤติการณ์มีพิรุธอย่างชัดเจน

ศาลฎีกาให้ความสำคัญกับข้อเท็จจริงว่าทรัพย์ถูก เคลื่อนย้ายออกจากจุดที่ห้างเก็บสินค้า รถสินค้าและกล่องอยู่ในความครอบครองของจำเลยตลอดช่วงเวลา จำเลยเข็นผ่านจุดที่ลูกค้าต้องชำระค่าสินค้าไปแล้ว ลักษณะกล่องไม้ไม่ใช่สินค้าให้ลูกค้าซื้อ แสดงเจตนา “ตบตา” การตรวจค้น

แม้ทรัพย์ยังไม่ออกพ้นตัวห้าง แต่ศาลเห็นว่าได้มีการ “พาทรัพย์เคลื่อนที่” แล้ว ประกอบกับพฤติการณ์ซุกซ่อนและปิดบัง แสดงเจตนาทุจริตครบถ้วน จึงวินิจฉัยว่าเป็น ความผิดฐานลักทรัพย์สำเร็จ มิใช่เพียงพยายาม

อีกประเด็นสำคัญ ศาลฎีกาถือว่าปัญหาว่าเป็นความผิดสำเร็จหรือพยายาม เป็น ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย โจทก์ยกขึ้นในชั้นฎีกาได้ แม้ไม่อุทธรณ์ไว้ก่อน แต่เมื่อไม่มีอุทธรณ์เรื่องโทษ ศาลฎีกาจึงไม่เพิ่มโทษจำคุกได้ แก้เพียงให้ลงโทษตามมาตรา 335 (11) วรรคแรก และรอการลงโทษพร้อมคุมประพฤติ

คดีนี้จึงเป็นแนววินิจฉัยสำคัญสำหรับคดีลักทรัพย์ในห้างสรรพสินค้าและร้านค้าปลีก ที่เน้น “การพาทรัพย์เคลื่อนที่ออกจากการควบคุมปกติของเจ้าของ” มากกว่าการออกนอกสถานที่เกิดเหตุ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1745/2514

ขอบเขตความยึดถือของเจ้าของทรัพย์กับองค์ประกอบลักทรัพย์

คำพิพากษาฎีกาที่ 1745/2514 เป็นคดีสำคัญที่วางหลักเรื่อง “ทรัพย์ตกหาย” กับ “ทรัพย์ยังอยู่ในความยึดถือของเจ้าของ” ซึ่งมีผลต่อการวินิจฉัยว่าจะเป็นความผิดฐานลักทรัพย์หรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อผู้เก็บทรัพย์เป็นเด็กเล็กและมีผู้ใหญ่รับทรัพย์ต่อในระยะกระชั้นชิด ศาลฎีกาได้ชี้เกณฑ์สำคัญที่ใช้ตัดสินเจตนาทุจริตของผู้รับทรัพย์รายสุดท้ายอย่างชัดเจน

บทความน่าสนใจ

คดีนี้เกิดขึ้นในงานอุปสมบท เมื่อผู้เสียหายร่วมขบวนกลองยาวและพบว่าสร้อยทองคำที่สวมอยู่หลุดหายบนศาลา เด็กชายอายุไม่ถึง 7 ปีเก็บสร้อยได้และนำไปให้พี่สาวอายุ 13 ปี ซึ่งส่งต่อให้มารดา (จำเลยที่ 1) ในเวลาใกล้ชิดกัน ขณะนั้นมารดาอยู่ข้างศาลาและรีบพกสร้อยออกจากวัด เมื่อผู้เสียหายติดตามมาขอคืน จำเลยที่ 1 ปฏิเสธว่าไม่รู้เห็น

ศาลฎีกาพิเคราะห์ว่า แม้เด็กชายจะ “เก็บได้” แต่เป็นเพียงการหยิบขึ้นมาอวดเพื่อน มิได้มีเจตนาทุจริต และการส่งต่อไปยังจำเลยที่ 2 กับจำเลยที่ 1 เกิดขึ้นต่อเนื่องในเวลาอันสั้น จึงต้องถือว่าสร้อยยัง อยู่ในความยึดถือเดิมของผู้เสียหาย ไม่ใช่ “ทรัพย์ตกหาย” ที่ใครเก็บก็ได้

เมื่อจำเลยที่ 1 รับสร้อยจากบุตรและรีบพกออกจากวัดทันที ทั้งที่น่าจะทราบว่าทรัพย์เป็นของผู้ร่วมขบวนกลองยาว และเจ้าทรัพย์ย่อมติดตามเอาคืนได้ พฤติการณ์ดังกล่าวจึงเป็นการเอาทรัพย์ไปโดย เจตนาทุจริต เข้าลักษณะความผิดฐานลักทรัพย์ตามมาตรา 334

ส่วนจำเลยที่ 2 อายุเพียง 13 ปี ขณะได้รับสร้อยก็รีบนำไปให้มารดา ถือเป็นพฤติกรรมปกติของเด็ก ไม่แสดงเจตนาลักทรัพย์ ศาลจึงยกฟ้อง

คดีนี้เป็นบรรทัดฐานสำคัญว่า การที่ผู้อื่นเก็บทรัพย์ได้ ไม่ทำให้สิทธิยึดถือของเจ้าของสิ้นสุด หากเหตุการณ์เกิดขึ้นต่อเนื่องและเจ้าของอยู่ในสถานการณ์ที่จะรับรู้หรือกลับมาทวงคืนได้ทันที ผู้รับทรัพย์โดยรู้ว่าไม่ใช่ของตนย่อมมีความผิดฐานลักทรัพย์ทันที.

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10067/2558

เพราะอะไรตำรวจค้นโดยไม่มีหมายค้น แต่ไม่ผิดกฎหมาย

• หลายคนเข้าใจว่าการค้นบ้านต้องมีหมายค้นเสมอ คำพิพากษาฎีกาคดีนี้ชี้ชัดว่า หากเจ้าพนักงานปราบปรามยาเสพติดมีเหตุอันควรเชื่อว่าผู้ต้องสงสัยอาจหลบหนีหรือทำลายหลักฐาน ก็สามารถเข้าตรวจค้นได้แม้ไม่มีหมายค้น และไม่ต้องมีพยานค้นตามปกติ ทั้งนี้เป็นข้อยกเว้นตามกฎหมายเฉพาะเกี่ยวกับยาเสพติด ศาลฎีกายืนตามศาลล่างว่า จำเลยมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย แม้จะปฏิเสธบางข้อหา แต่พยานหลักฐานมีน้ำหนักและการตรวจค้นก็ชอบด้วยกฎหมาย

บทความน่าสนใจ

จำเลยถูกจับกุมพร้อมของกลางเมทแอมเฟตามีน 25.6 กรัม และอาวุธปืนพร้อมกระสุนภายในบ้านพัก โดยเจ้าหน้าที่ตำรวจชุดปราบปรามยาเสพติดเข้าตรวจค้นบ้านโดยไม่มีหมายค้น จำเลยอุทธรณ์และฎีกาโดยอ้างว่าเป็นการละเมิดกระบวนการยุติธรรม

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้จะไม่มีหมายค้น แต่เจ้าหน้าที่ได้แสดงตนว่าเป็นเจ้าพนักงาน ป.ป.ส. และมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่า หากรอหมายค้น จำเลยอาจหลบหนีหรือทำลายหลักฐาน จึงเข้าข่ายข้อยกเว้นตามมาตรา 14 และ 14 ตรี แห่ง พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามยาเสพติด พ.ศ. 2519 ซึ่งเป็นกฎหมายเฉพาะที่ยกเว้นไม่ต้องใช้วิธีพิจารณาความอาญาในบางกรณี

แม้จำเลยรับเพียงข้อหาครอบครองอาวุธ แต่ศาลเห็นว่าพยานหลักฐานของโจทก์มีน้ำหนักน่าเชื่อถือ โดยเฉพาะการพบยาเสพติดในห้องนอนของจำเลย รวมถึงพฤติการณ์อื่นที่แสดงให้เห็นว่าจำเลยครอบครองเพื่อจำหน่าย ศาลฎีกาจึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จำคุกจำเลย 33 ปี 12 เดือน และปรับ 1,000,000 บาท

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3018/2565

ให้ข้อมูลเป็นประโยชน์ต่อตำรวจในการจับยาเสพติด ศาลจะลดโทษให้แค่ไหน

• ในการพิจารณาคดียาเสพติด แม้ผู้ต้องหาจะถูกจับพร้อมของกลาง แต่หากให้ข้อมูลสำคัญที่ช่วยเจ้าหน้าที่ขยายผลจับกุมหรือยึดของกลางเพิ่มเติมได้ อาจได้รับการลดโทษตามกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกานี้แสดงให้เห็นว่า “ข้อมูลสำคัญ” หมายถึงข้อมูลที่หากไม่เปิดเผย เจ้าหน้าที่จะไม่สามารถดำเนินการต่อได้ และยังสะท้อนการใช้กฎหมายเก่ากับคดีที่กฎหมายใหม่ไม่เป็นคุณแก่จำเลย

สรุปย่อสั้น

จำเลยในคดีนี้ถูกจับกุมจากการล่อซื้อยาไอซ์ 400 เม็ด และต่อมาให้ข้อมูลนำเจ้าหน้าที่ไปยึดยาเพิ่มเติมอีก 1,600 เม็ดจากที่ซ่อนหลังบ้านและไร่อ้อย

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า หากจำเลยไม่ให้ข้อมูลดังกล่าว เจ้าหน้าที่จะไม่สามารถตรวจพบของกลางเพิ่มเติมได้ จึงถือเป็น “ข้อมูลสำคัญ” ตามมาตรา 100/2 แห่ง พ.ร.บ. ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ซึ่งยังคงใช้บังคับอยู่ในขณะกระทำผิด แม้ระหว่างพิจารณาจะมีการประกาศใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 แล้วก็ตาม

เนื่องจากกฎหมายใหม่กำหนดเงื่อนไขที่ไม่เป็นคุณแก่จำเลย ศาลจึงใช้กฎหมายเดิมตามมาตรา 2 แห่งประมวลกฎหมายอาญา

ศาลยังพิจารณาอัตราโทษตามกฎหมายใหม่ซึ่งรวมความผิดครอบครองเพื่อจำหน่ายและจำหน่ายเป็นกรรมเดียว ลงโทษจำคุก 5 ปี และปรับ 500,000 บาท ถือเป็นแนวทางสำคัญของศาลในการลดโทษกรณีจำเลยให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการจับกุมยาเสพติด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3742/2560

คำสำคัญ

• การขอให้ลงโทษจำเลยน้อยกว่าอัตราโทษขั้นต่ำที่กำหนดไว้
• ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 245
  วรรคสอง
• พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดียาเสพติด
  พ.ศ.2550
  มาตรา 16
• พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ
  พ.ศ.2522
  มาตรา 100/2

สรุปย่อสั้น

คดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลยจำคุกตลอดชีวิต จำเลยไม่อุทธรณ์ ศาลชั้นต้นส่งสำนวนมายังศาลอุทธรณ์ ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 245 วรรคสอง ประกอบ พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ.2550 มาตรา 16 เมื่อศาลอุทธรณ์พิพากษายืน คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ดังกล่าวย่อมถึงที่สุดตามบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าว แม้ฎีกาของจำเลยจะขอให้ลงโทษจำเลยน้อยกว่าอัตราโทษขั้นต่ำที่กำหนดไว้สำหรับความผิดฐานมีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย ตาม พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ.2522 มาตรา 100/2 โดยได้รับอนุญาตให้ฎีกาจากศาลฎีกา ก็หาก่อให้เกิดสิทธิในการยื่นฎีกาไม่ ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัยฎีกาของจำเลย

ที่มา : http://deka.supremecourt.or.th/search

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2568/2554

คำสำคัญ

• การริบทรัพย์สิน
• คดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด
• พ.ร.บ.มาตรการในการปราบปรามผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด พ.ศ.2534 มาตรา 30, มาตรา 31
• พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ.2550 มาตรา 18 วรรคหนึ่ง, ตามมาตรา 19 วรรคหนึ่ง

สรุปย่อสั้น

คดีคำร้องขอให้ริบทรัพย์สินตกเป็นของกองทุนป้องกันและปราบปรามยาเสพติดตาม พ.ร.บ.มาตรการในการปราบปรามผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด พ.ศ.2534 มาตรา 30, 31 เป็นคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด ซึ่งถึงที่สุดในชั้นอุทธรณ์ตาม พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ.2550 มาตรา 18 วรรคหนึ่ง เมื่อผู้คัดค้านฎีกาโดยไม่ได้ยื่นคำร้องขอให้ศาลฎีการับคดีไว้พิจารณาพร้อมกับฎีกาภายในกำหนด ตามมาตรา 19 วรรคหนึ่ง คำพิพากษาศาลอุทธรณ์จึงเป็นที่สุด ที่ศาลชั้นต้นรับฎีกาผู้คัดค้านมาจึงไม่ชอบ ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย

ที่มา : http://deka.supremecourt.or.th/search

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5487/2548 

คำสำคัญ

• การสมคบกันเป็นตัวการร่วมกับพวกกระทำความผิด
• การกระทำที่ใกล้ชิดต่อความผิดสำเร็จที่จะเกิดขึ้น
• การกระทำที่เลยขั้นตระเตรียมการแล้ว
• ความผิดฐานสมคบกันกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด
• ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90

สรุปย่อสั้น

จำเลยทั้งสองสมคบกันเป็นตัวการร่วมกับพวกกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดโดยร่วมกันมีเฮโรอีนของกลางไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย ทั้งเฮโรอีนของกลางมีน้ำหนักสารบริสุทธิ์ถึง 6,000 กรัม ซึ่งเกินกว่า 20 กรัม จึงต้องด้วยข้อสันนิษฐานของกฎหมายโดยเด็ดขาดที่ให้ถือว่าเป็นการมีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายอีกด้วย ส่วนความผิดฐานสมคบเป็นตัวการร่วมกับพวกจำหน่ายเฮโรอีนนั้น จำเลยทั้งสองกับพวกส่งเฮโรอีนจำนวนดังกล่าวไปให้แก่ อ. โดยมีเจตนาเพื่อที่จะให้ อ. ส่งมอบเฮโรอีนแก่ลูกค้าผู้ซื้อต่อไป ดังนั้น ระหว่างจำเลยทั้งสองกับ อ. ต้องถือว่าเป็นการส่งมอบเฮโรอีนของกลางระหว่างผู้กระทำความผิดด้วยกันเองซึ่งไม่ถือว่าเป็นการจำหน่าย จำเลยทั้งสองจึงไม่มีความผิดฐานร่วมกันจำหน่ายเฮโรอีน แต่การที่จำเลยทั้งสองร่วมกันส่งเฮโรอีนของกลางไปยังบริษัทบริษัทหนึ่งที่ประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อส่งมอบให้แก่ อ. เพื่อจะจัดส่งให้แก่ลูกค้าต่อไปนั้น แสดงว่าจำเลยทั้งสองมีเจตนาร่วมกันจำหน่ายเฮโรอีน และการกระทำของจำเลยทั้งสองเป็นขั้นตอนสุดท้ายของการดำเนินการส่งมอบเฮโรอีนใกล้ชิดต่อความผิดสำเร็จที่จะเกิดขึ้น ถือได้ว่าเป็นการกระทำที่เลยขั้นตระเตรียมการแล้ว จำเลยทั้งสองจึงมีความผิดฐานร่วมกันพยายามจำหน่ายเฮโรอีนจำนวนเดียวกับที่ร่วมกันมีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายนั้นอีกฐานหนึ่งด้วย แต่ความผิดฐานสมคบกันกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด ความผิดฐานร่วมกันมีเฮโรอีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย และความผิดฐานร่วมกันพยายามจำหน่ายเฮโรอีนเป็นการกระทำอันเป็นกรรมเดียวเป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษในความผิดฐานร่วมกันมีเฮโรอีนไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตาม ป.อ. มาตรา 90

ที่มา : http://deka.supremecourt.or.th/search

พิพากษาศาลฎีกาที่ 7727/2544

การเช่าซื้อรถแต่ไม่ยอมผ่อน ไม่ยอมคืน และยังนำไปขาย ถือเป็นการยักยอก ไม่ใช่แค่ผิดสัญญา

คดีนี้เริ่มจากสัญญาเช่าซื้อธรรมดา แต่ลงท้ายด้วยคดีอาญา เมื่อผู้เช่าซื้อรถยนต์รับรถไปแล้วไม่ยอมผ่อน ไม่ยอมคืน และยังนำไปขายต่อโดยไม่บอกว่าให้ใคร เมื่อเจ้าของตามหาก็ไร้ร่องรอย ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์มองว่าเป็นแค่เรื่องผิดสัญญาทางแพ่ง แต่ศาลฎีกาเห็นต่าง โดยพิจารณาพฤติการณ์แฝงเจตนาทุจริตแต่แรก ถือว่าเป็นความผิดฐานยักยอกตามกฎหมายอาญา บทความนี้จะพาไปดูเหตุผลและหลักกฎหมายที่ใช้วินิจฉัยคดีนี้

บทความน่าสนใจ

จำเลยทำสัญญาเช่าซื้อรถบรรทุกกับบริษัทผู้เสียหาย โดยจ่ายเงินล่วงหน้าเพียงบางส่วน และตกลงผ่อนจ่าย 36 งวด แต่หลังรับรถกลับไม่ชำระงวดใดเลย และขาดการติดต่อกับบริษัทโดยสิ้นเชิง เมื่อบริษัทบอกเลิกสัญญาและทวงคืนรถ จำเลยกลับบอกเพียงว่านำไปขายแล้ว แต่ไม่ยอมบอกว่าให้ใคร

พยานหลักฐานชัดว่า จำเลยไม่มีความตั้งใจจะผ่อนชำระตั้งแต่ต้น และไม่แสดงพฤติการณ์ของผู้มีเจตนาสุจริต เช่น การแจ้งความ การแจ้งเจ้าของ หรือการติดตามรถกลับคืน การอ้างว่ามีบุคคลชื่อ “เหน่ง” มารับรถไปใช้รับจ้างก็ไม่มีหลักฐานสนับสนุนใดๆ

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พฤติการณ์ทั้งหมดแสดงถึงเจตนาเบียดบังเอาทรัพย์ตั้งแต่ต้น การกระทำจึงไม่ใช่เพียงการผิดสัญญาทางแพ่ง แต่เป็นการยักยอกทรัพย์ซึ่งเป็นความผิดอาญา

ศาลพิพากษากลับ ให้จำคุกจำเลย 2 ปี และให้คืนรถหรือชดใช้ราคา 2,238,009.25 บาท แก่ผู้เสียหาย

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 270/2558

ลูกจ้างยักยอกเงินนายจ้างหลายครั้งในช่วงเวลาใกล้กันศาลฎีกาชี้ผิดหลายกรรม แม้ว่ามีหนังสือรับสภาพหนี้ฟ้องอาญาไม่ระงับ

คดีนี้เป็นตัวอย่างชัดเจนของการยักยอกโดยลูกจ้างซึ่งได้รับมอบหมายจากนายจ้างให้ชำระหนี้แทน แต่กลับนำเงินไปใช้เอง ศาลต้องวินิจฉัยสองประเด็นสำคัญ ประเด็นแรก คือ การยักยอกหลายครั้งในช่วงเวลาใกล้กันนั้นเป็น “ความผิดหลายกรรม” หรือ “กรรมเดียว” ประเด็นที่สองคือ การทำหนังสือรับสภาพหนี้จะถือเป็นการยอมความกันในคดีอาญาหรือไม่ ศาลฎีกาวางหลักไว้ชัดเจนว่า แม้จำเลยจะรับสภาพหนี้และตกลงชำระหนี้เป็นงวดๆ ก็ตาม แต่หากไม่มีการสละสิทธิฟ้องคดีอาญาโดยชัดแจ้ง ผู้เสียหายยังคงมีสิทธิดำเนินคดีอาญาได้เช่นเดิม

บทความน่าสนใจ

จำเลยเป็นลูกจ้างของผู้เสียหาย ได้รับเงินไปชำระหนี้ให้เจ้าหนี้ แต่กลับยักยอกเงินรวม 260,597.80 บาท โดยแบ่งเป็นหลายครั้ง แม้ระยะห่างระหว่างการกระทำจะใกล้กัน แต่แต่ละครั้งถือเป็นความผิดสำเร็จแยกต่างหาก

จำเลยอ้างว่าได้ทำหนังสือรับสภาพหนี้กับผู้เสียหายและชำระหนี้บางส่วนแล้ว จึงถือเป็นการยอมความกันในทางอาญา ทำให้คดีอาญาระงับ แต่ศาลฎีกาเห็นว่าหนังสือรับสภาพหนี้ดังกล่าวเป็นเพียงการตกลงผ่อนชำระเงินคืน ไม่มีข้อความใดแสดงว่าผู้เสียหายสละสิทธิในการดำเนินคดีอาญา ทั้งยังระบุชัดว่าหากผิดนัด ผู้เสียหายมีสิทธิดำเนินคดีอาญาได้

ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่า การกระทำของจำเลยเป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน และการทำหนังสือรับสภาพหนี้ไม่ถือเป็นการยอมความ คดีอาญาจึงไม่ระงับ พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จำคุก 17 เดือน 15 วัน และชดใช้เงินคืนผู้เสียหาย

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3336/2548

พยานคนกลางมีน้ำหนักเพียงใด

คดีนี้คู่ความต่างยอมรับว่าเคยซื้อ–ขายเสื้อผ้าสำเร็จรูปกันจริง และการชำระเงินในอดีตเป็นไปด้วยความเชื่อใจโดยไม่ทำหลักฐานเป็นหนังสือ ความขัดแย้งเกิดขึ้นเมื่อโจทก์อ้างว่ายังมีหนี้ค้างชำระ แต่จำเลยยืนกรานว่าชำระแล้วครบถ้วน ประเด็นสำคัญคือ “จะฟังว่าใครเป็นเจ้าหนี้–ลูกหนี้กันแน่” เมื่อพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายเป็นเพียงคำกล่าวอ้างที่ขัดแย้งกันโดยตรง หลักการตาม ป.วิ.พ. มาตรา 104 ว่าด้วยการชั่งน้ำหนักพยานประกอบกันอย่างรอบด้าน

บทความน่าสนใจ

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้บันทึกการเจรจา (หมาย จ.1) และบันทึกประจำวันตำรวจ (หมาย จ.2) จะไม่ผูกพันในฐานะสัญญาประนีประนอมยอมความ เพราะจำเลยไม่ลงลายมือชื่อ แต่เอกสารดังกล่าวสามารถรับฟังเป็น “พยานแวดล้อม” ประกอบคำเบิกความได้ โดยเฉพาะเมื่อมีพยานหลายคนที่เป็นเจ้าพนักงานรัฐหรืออดีตเจ้าพนักงาน ได้แก่ ผู้ใหญ่บ้านทั้งสองฝ่าย อดีตกำนัน และพนักงานสอบสวน ซึ่งต่างเบิกความสอดคล้องกันว่า จำเลยยอมรับหนี้ต่อหน้าพยานทั้งหลายจริง

ลักษณะสำคัญของพยานชุดนี้ คือ 1.ไม่มีส่วนได้เสียกับคู่ความ 2.เป็นบุคคลมีตำแหน่งในชุมชนและได้รับความเคารพ3.เบิกความตรงกันหลายปาก สิ่งนี้ทำให้พยานดังกล่าวมีน้ำหนักในฐานะ “พยานคนกลาง” ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกา

ในทางกลับกัน ฝ่ายจำเลยมีเพียงคำเบิกความของตนเองว่าได้ชำระหนี้แล้ว แต่ไม่สามารถอ้างพยานหรือหลักฐานอื่นใดสนับสนุนได้ ทั้งยังยอมรับว่าในอดีตมีการซื้อขายกันโดย “ไม่ทำหลักฐานไว้เพราะเชื่อใจกัน” จึงไม่แปลกที่โจทก์จำวันเวลาและรายการเสื้อผ้าไม่ได้ โดยศาลเห็นว่าเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่เหตุทำให้คำเบิกความไม่น่าเชื่อถือ

เมื่อพิจารณาพยานสองฝ่าย “พยานกลางที่มีความน่าเชื่อถือสูงหลายปาก” มีน้ำหนักมากกว่า “คำกล่าวลอย ๆ ของจำเลยไม่มีหลักฐานประกอบ” ศาลฎีกาจึงเชื่อว่าจำเลยเป็นหนี้จริง และพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4495/2547

ศาลไม่จำเป็นต้องเชื่อเอกสารทุกฉบับ

คดีแรงงานจำนวนมากมีข้อพิพาทเกี่ยวกับใบลาออก ใบเตือน หรือเอกสารภายในองค์กร ทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนว่า หากคู่ความไม่คัดค้านเอกสารตาม ป.วิ.พ. มาตรา 125 ศาลต้องรับฟังเนื้อหาตามเอกสารโดยอัตโนมัติ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4495/2547 แสดงให้เห็นชัดว่า การไม่คัดค้านเอกสารมีผลจำกัดเฉพาะ “การมีอยู่และความแท้จริงของเอกสาร” เท่านั้น ส่วนข้อเท็จจริงภายในเอกสาร ศาลยังต้องชั่งน้ำหนักร่วมกับพยานหลักฐานทั้งหมดตามมาตรา 104

บทความน่าสนใจ

ในคดีนี้ ฝ่ายจำเลยอ้างใบลาออกตามเอกสารหมาย ล.3 เพื่อยืนยันว่าโจทก์ลาออกเอง ไม่ได้ถูกเลิกจ้าง โดยชี้ว่าโจทก์ไม่คัดค้านเอกสารภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด ศาลแรงงานกลางตรวจสอบพยานทั้งหมดแล้วไม่รับฟังว่าโจทก์ลงลายมือชื่อในใบลาออกจริง จำเลยจึงอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา โดยโต้แย้งว่าศาลชั้นต้นฝ่าฝืนมาตรา 125

ศาลฎีกาวางหลักว่า แม้โจทก์ไม่คัดค้านเอกสาร แต่ผลตามกฎหมายมีเพียงห้ามโต้แย้งว่ามีการปลอมเอกสารและห้ามโต้แย้งว่าผู้ลงชื่อไม่ได้ลงจริง อย่างไรก็ตาม การไม่คัดค้านเอกสาร ไม่ได้ทำให้ศาลต้องเชื่อเนื้อหาในเอกสาร ศาลยังมีอำนาจพิจารณาว่าข้อเท็จจริงเป็นไปตามเอกสารหรือไม่ จากพยานหลักฐานทั้งหมดในคดี

ศาลแรงงานกลางได้พิเคราะห์พยานแวดล้อม พฤติการณ์ก่อน–หลัง และความน่าเชื่อถือของเอกสารหมาย ล.3 แล้วเห็นว่าไม่สามารถฟังได้ว่าโจทก์เป็นผู้ลงชื่อ ศาลฎีกาจึงยืนยันว่า การวินิจฉัยของศาลแรงงานกลางเป็นไปตามกฎหมาย ไม่ขัดต่อมาตรา 125

คดีนี้จึงย้ำหลักสำคัญว่า “เอกสารที่ไม่ถูกคัดค้าน ไม่ได้ผูกมัดศาลให้เชื่อเนื้อหาตามเอกสาร” และศาลต้องใช้ดุลพินิจจากพยานทั้งหมดเพื่อค้นหาความจริงแห่งคดี

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 276/2504

จำเลยไม่มาฟังคำพิพากษาตามหมายจับ ศาลอ่านให้โจทก์ฟังฝ่ายเดียวได้หรือไม่

ออกหมายจับจำเลยแต่จำเลยไม่มา อายุความในการยื่นฎีกากรณีที่จำเลยไม่มาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ กำหนดเวลาสำหรับการยื่นฎีกาเริ่มนับทันที ไม่จำต้องรอจำเลยรับฟังด้วยตนเอง ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อสิทธิอุทธรณ์และความสิ้นสุดของคดีอาญา จำเลยยื่นฎีกาเกินหนึ่งเดือนนับแต่วันศาลอ่านคำพิพากษา ารที่จำเลยมาหลังจากวันที่ศาลอ่านคำพิพากษา ไม่ทำให้อายุฎีกายืด

บทความน่าสนใจ

ออกหมายจับจำเลยเพื่อให้มาฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์เกินเดือนแล้ว ไม่ได้ตัวจำเลยมา ศาลจึงอ่านคำพิพากษานั้นให้โจทก์ฟังถือว่าได้อ่านคำพิพากษาโดยชอบด้วยกฎหมายแล้วจำเลยยื่นฎีกาเกินหนึ่งเดือนนับแต่วันศาลอ่านดังกล่าวฎีกาของจำเลยย่อมขาดอายุฎีกา แม้ว่าศาลจะได้อ่านคำพิพากษานั้นให้จำเลยฟังอีก เมื่อได้ตัวจำเลยมาแล้วหลังจากวันอ่านดังกล่าวข้างต้น 5 เดือนเศษ ก็เป็นแต่เพียงให้จำเลยได้ทราบคำพิพากษาตามที่จำเลยต้องการเท่านั้นหามีผลทำให้ยืดอายุฎีกาไม่

คำพิพากษาศาลฎีกาที่15591/2557

ออกหมายจับผิดตัวเพราะพยานหลักฐานไม่เพียงพอ

การให้ศาลออกหมายจับบุคคลหนึ่งเป็นกระบวนการที่กระทบสิทธิและเสรีภาพอย่างร้ายแรง เจ้าหน้าที่รัฐโดยเฉพาะพนักงานสอบสวนจึงต้องใช้ความระมัดระวังสูงสุดในการรวบรวมพยานหลักฐาน และต้องตรวจสอบตัวบุคคลให้แน่นอนว่าตรงกับผู้กระทำผิดจริง ก่อนเสนอให้ศาลออกหมายจับ หากทำโดยประมาทย่อมก่อให้เกิดความรับผิดทางละเมิดต่อรัฐได้ตามกฎหมาย

บทความน่าสนใจ

ในคดีนี้ ผู้เสียหายและพยานกล่าวอ้างว่าผู้กระทำผิดชื่อ “นายสิงห์” และบอกเพิ่มเติมว่ามีชื่อจริงว่า “นายทศพล” ซึ่งเป็นชื่อเดียวกับโจทก์ในคดีละเมิดนี้ อย่างไรก็ตาม พยานยืนยันว่าคนร้ายมีภูมิลำเนาที่จังหวัดนครพนม ขณะที่ข้อมูลทะเบียนราษฎรระบุชัดว่าโจทก์อาศัยอยู่ในกรุงเทพฯ มาโดยตลอด พร้อมมีภาพถ่ายยืนยันตัวบุคคลประกอบ แต่พนักงานสอบสวนกลับไม่ตรวจสอบความขัดแย้งนี้ และไม่จัดให้ผู้เสียหายหรือพยานชี้ภาพถ่ายเพื่อยืนยันว่าเป็นคนร้ายจริงหรือไม่

การละเลยเช่นนี้ทำให้ศาลออกหมายจับโจทก์ผิดตัว ส่งผลให้เขาถูกจับกุม ถูกส่งไปดำเนินคดีต่างท้องที่ และถูกควบคุมตัวโดยไม่จำเป็น ก่อนที่ผู้เสียหายจะยืนยันในภายหลังว่าเขาไม่ใช่ผู้กระทำผิด

ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่า การกระทำของพนักงานสอบสวนเป็น ความประมาทเลินเล่อในการปฏิบัติหน้าที่ ถือเป็นละเมิดต่อโจทก์ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติในฐานะหน่วยงานต้นสังกัดต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนตาม พ.ร.บ.ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539

ศาลฎีกากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น คือให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหาย 201,500 บาท พร้อมดอกเบี้ย